Thrillers Leestafel.info

spannende boeken en een beetje fantasy

Friedrich Dürrenmatt

De verdenkingDe verdenking
Friedrich Dürrenmatt


De Duitse versie van dit boek, Der verdacht, werd voor het eerst uitgegeven in 1951, wat niet heel lang na het einde van de Tweede Wereldoorlog is. Het handelt om een politiecommissaris, Hans Bärlach genaamd, die ongeneeslijk ziek is. Deze komt bij toeval via zijn behandelend arts, dr. Hungertobel op het spoor van voormalig kamparts Nehle.


Dürrenmatt zal niet zonder opzet de politiecommissaris in een ziekenhuisbed hebben gesitueerd, zwaar ziek en zo goed als uitgerangeerd. Deze situatie is vergelijkbaar met de slachtoffers van de kampbeulen destijds. Zij waren eveneens lichamelijk en geestelijk zwak en overgeleverd aan de macht en de volstrekte willekeur van hun bewakers. Het lot van jouw leven in de handen van de machtige ander, voor Bärlach was dat zijn arts, voor de concentratiekampbewoners de SS-bewakers. Het instituut van het ziekenhuis wordt gebruikt als metafoor voor het instituut van het kamp, je mag het pas verlaten als de ander je daar toestemming voor geeft of als je bent overleden. Tot die tijd ben je overgeleverd aan de behandeling die de ander voor jou in gedachten heeft.


Het lijkt een bizar gegeven. De meest gruwelijk begane misdaad van de vorige eeuw vatten in een misdaadroman, waarin een kat-en muisspel zich ontvouwt vanuit het klassieke perspectief van de hedendaagse misdaadroman. Toch is dit boek een echte misdaadroman in die zin dat veel zaken voor de lezer verborgen worden gehouden en de lezer zich dus voortdurend blijft afvragen hoe het zal aflopen. Steeds worden speldenprikken uitgedeeld, een tipje van de sluier opgelicht en zodra je denkt te weten hoe het zit, geeft de auteur er een geheel andere wending aan. Daarbij komt nog dat je soms getrokken wordt in wat hallucinaties of dromen lijken van de commissaris. Werkelijkheid en fictie lopen in elkaar over, ook dit zal de ervaring zijn geweest van veel slachtoffers van het concentratiekamp.
Ten slotte komt Bärlach in het ziekenhuis terecht van de voormalige SS-kamparts. Vanaf dat moment ontvouwt zich een bloedstollend gevecht van de gerechtigheid tegen het kwaad. Lange tijd is niet duidelijk wie er zal winnen en dat zal ik hier uiteraard ook niet verklappen.


Het boek wordt afgesloten met een artikel, getiteld Moraliteit op de rand van het amorele. De meerduidigheid van Dürrenmatts rechercheurs, geschreven door Walter Jens als nawoord bij Friederich Dürrenmatt, Die Kriminalromane (Stuttgart, 1986). Jens besluit dit artikel met te benadrukken dat het in de tetralogie van Dürrenmatt, te weten Der Richter und sein Henker, Die Panne, Das Versprechen en Der Verdacht, gaat om schuld en boete, om de kleine executie en de altijd mogelijke massavernietiging, om verhoren 'in de zaak Mens'. Het is daarom dat, volgens Jens, deze boeken altijd twee keer gelezen moeten worden, als detective à la Simeon, maar ook als vonnis bij een strafzaak. Dat ga ik dan ook zeker nog doen, het boek nogmaals lezen als vonnis.


Over de auteur: Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) was Zwitserlands beroemdste schrijver van de twintigste eeuw. Behalve De verdenking geeft Athenaeum in 2017 ook De rechter en zijn beul uit. Dürrenmatt schreef het volgende over zijn drijfveer om misdaadromans te schrijven:


‘Hoe kun je als kunstenaar nog bestaan in een wereld waarin werkelijk alles cultuur is? […] Misschien kan dat het beste door misdaadromans te schrijven, daar kunst te scheppen waar niemand het verwacht. De literatuur moet zo licht worden dat ze op de weegschaal van de literatuurkritiek niets meer weegt. Alleen zo wordt ze weer belangrijk.

ISBN 9789025306519 | Paperback | 160 pagina's | Uitgeverij Athenaeum | 14 februari 2017
Oorspronkelijk titel: Der verdacht | Vertaling uit het Duits door: Ria van Hengel

Ria, 18 maart 2017

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

Recensies

Boven